Ostatni nasz tekst, dokumentujący kolejny antysemicki skandal, zakończyłyśmy słowami: „Żyjemy pod naporem nienawiści i rasizmu, który staje się nie do zniesienia. Wierzymy, że jedną z najważniejszych rzeczy, jaką możemy robić w tej sytuacji, to tworzenie i korzystanie ze schronów, bezpiecznych wspólnot i miejsc, w których możemy się schować, odpocząć, nabrać sił. O takim miejscu i wspólnocie napiszemy niedługo!”

No więc piszemy, Festiwal Kultury Żydowskiej w Grodzisku Mazowieckim, to 4 dni wypełnione kulturą i sztuką żydowską i izraelską, w bezpiecznym otoczeniu, pełnym natury. Zapraszamy was tam, dlatego że będziemy na nim prowadzić warsztaty, ale to nie jedyny, ani najważniejszy powód. 

Najważniejszy powód, dla którego was tam zapraszamy, to właśnie to, że festiwal ten jest bezpieczną przystanią w tych strasznych czasach, przestrzenią i wspólnotą, w której odpoczynek i rozrywka łączą się z edukacją, rozmowami i przemyśleniami, a do tego tak ważna w odpoczynku i bezpieczeństwie natura, będąca w tym roku tematem festiwalu. Jak piszą twórcy: „Dlaczego נאטור? W jidysz oznacza naturę, symbol życia, harmonii i odradzania się. W programie czekają na Was wydarzenia, które odkryją bogactwo natury w kulturze żydowskiej i ukażą głęboką więź człowieka z otaczającym go światem.”

Na festiwalu czekają na was koncerty i pokazy filmowe, spotkania z gośćmi i wykłady, warsztaty artystyczne i nie tylko, dla dzieci i dorosłych, żydowskie smaki i kulinarne podróże, spacery po Grodzisku i Pruszkowie oraz działania performatywne. Wszystko to bezpłatnie. O tym, jakie punkty programu ujęły nas najbardziej, napiszemy na końcu.

Najpierw opowiemy o naszych warsztatach pod tytułem: Walka z uprzedzeniami nie może mieć wyjątków, przeciwko każdemu antysemityzmowi!

Warsztaty opisujemy tak: Antysemityzm nie dotyczy tylko skrajnej prawicy, także w środowiskach lewicowych rozprzestrzenia się, jest lekceważony i doprowadza do przemocy. Podczas dwóch powiązanych warsztatów przyjrzymy się jego obecności w historii: od XIX wieku, przez „antysyjonizm” w krajach bloku wschodniego, aż po dzisiejszy aktywizm. Zastanowimy się też, jak świadomie i konsekwentnie mu się przeciwstawiać — w codziennych sytuacjach, w organizacjach i w działaniach politycznych, społecznych i kulturalnych.

Będzie to cykl 2 warsztatów, po 2 godziny, odbywających się w piątek od 15:00 i w sobotę od 12:30.

Na wydarzenie obowiązują zapisy: warsztaty@festiwalkulturyzydowskiej.pl. Liczba miejsc ograniczona. Zajęcia dla osób powyżej 15. roku życia.

Przechodząc do innych punktów programu które szczególnie nas ujeły:

Od utopii do traumy. Kibuce przed i po 7 października / Rozmowa
„Konstanty Gebert i dr Mikołaj Mirowski rozmawiają o historii izraelskich kibuców oraz o wydarzeniach z 7 października 2023 roku.” To wydarzenie to jak strzał amora w nasze serca, dziękujemy i szczególnie zapraszamy!

Pamięć wody / Bartłomiej Talaga / Performance dźwiękowy
„Pamięć wody to dźwiękowe wydarzenie przygotowane specjalnie na Festiwal Kultury Żydowskiej. Improwizowana kompozycja czerpie swój przebieg, inspirując się rzeką.” Brzmi jak cudowna okazja do relaksu, odpoczynku i doświadczenia niezwykłej sztuki.

Kino po żydowsku: O ludziach i psach / Film
„Dramat dokumentalny z 2024 r. opowiada historię 16-letniej Dary, która wraca do domu w kibucu przy Strefie Gazy. Próbuje odnaleźć swoją suczkę, która zaginęła podczas ataku terrorystycznego. Obserwuje chaos po tej stronie frontu i zastanawia się nad losem ludzi po jego drugiej stronie. Jak pogodzić chęć odwetu z wiarą w ludzkość?” No i kolejny strzał w serce, musicie to zobaczyć!

Holo-Polo: Przemysł Pamięci / Jan Borowicz, Agata Passent, dr Wanda Witek-Malicka
„HoloPolo: Przemysł pamięci to spotkanie literackie poświęcone zjawisku „holo-polo”, popularnych, często spłyconych narracji o Zagładzie, balansujących między pamięcią a popkulturą. Porozmawiamy o tym, jak literatura zamienia tragedię w chwytliwy produkt, gdzie przebiega granica między fikcją a nadużyciem i co dzieje się, gdy Holokaust staje się tłem dla romansów i fabularnych schematów.” Nie możemy doczekać się tego spotkania i dyskusji!

Tworzymy własny zin / Zuzanna Szor / Warsztaty
„Zapraszamy na warsztaty tworzenia zinów, które pozwolą odkryć tajniki samodzielnego wydawania publikacji. Zin to nie tylko forma artystycznego wyrazu, ale także narzędzie komunikacji. Rysunek, fotografia, poezja, proza, kolaż — korzystając z różnych narzędzi, postaramy się wspólnie tworzyć nasz rysunek miasta, opowieść o żydowskim Grodzisku, charakterze miasta, naszych wspomnieniach, historii i tym, co uważamy w nim za wartościowe.” Znów wydarzenie jakby dobrane pod nas, więc może i pod was? Mamy nadzieję zrobić kiedyś zin o antysemityzmie, a dzięki temu warsztatowi na pewno lepiej nam to wyjdzie!

No i koncerty, szczególnie dwa: Assafir, supergrupa, która zagra specjalny program skupiający się na sztuce społeczności żydowskich w Grecji,
oraz polskie Odpoczno, niezwykłe połączenie muzyki ludowej z alternatywną elektroniką.

A to tylko kilka wydarzeń, które szczególnie nas ujęły, choć takich, których nie możemy się doczekać, jest o wiele, wiele więcej! Sprawdźcie koniecznie cały program festiwalu. Sprawdźcie poprzednie edycje i zapisy spotkań na kanale YouTube festiwalu, tutaj szczególnie zachęcamy do odsłuchania dyskusji „Gdzie jest miejsce dla Żydów? O rosnącej fali antysemityzmu.”

Jak wspominaliśmy, cały festiwal jest bezpłatny dla uczestników, dlatego tym bardziej zachęcamy każdego, kto ma taką możliwość, do wsparcia zbiórki na jego koszty.

Kończąc, chcemy jeszcze raz podkreślić, jak takie wydarzenia, wspólnoty i miejsca są ważne, w zasadzie najważniejsze. Bez nich nie byłoby naszej działalności. Festiwali żydowskich jest więcej, niedawno zapraszaliśmy na wrocławski. Są także przestrzenie i wspólnoty działające szerzej i częściej niż festiwale: Jewish Community Center, oddziały Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów Polskich w wielu miastach, Gminy Żydowskie, stowarzyszenia takie jak HaKoach czy Żydoteka.

I wiele, wiele więcej, celowo wymieniamy ich tak mało, byście wy, drodzy czytelnicy i wspierający naszą Sitwę, mogli nam napisać o innych w komentarzach czy wiadomościach. Chciałybyśmy kiedyś zrobić listę przestrzeni i wspólnot bezpiecznych i wolnych od antysemityzmu, tak by mapa ta pokrywała jak największy obszar naszej rzeczywistości, także tej cyfrowej.
Bo bez tych bezpiecznych przestrzeni i wspólnot nic nie byłoby możliwe.
Ale spokojnie, o zbieraniu miejsc na tę listę jeszcze będziemy przypominać.

Główny temat dzisiejszego tekstu to zaproszenie was na VI Festiwal Kultury Żydowskiej w Grodzisku Mazowieckim w terminie 21–24.08.2025.
Dziękujemy, że jesteście, do zobaczenia!